Doelgroepen
1
Ongebonden sporter
Steeds meer mensen sporten op hun eigen moment, tempo en manier. Deze groeiende groep ongebonden sporters vraagt om een flexibel aanbod, aantrekkelijke sportplekken en nieuwe initiatieven die inspelen op hun behoeften.
Lokale besturen besteden al veel aandacht aan de ongebonden sporter en willen dat ook in de toekomst blijven doen.
94
%
zet vandaag in op ongebonden sporters.
88
%
wil ook in de toekomst verder inzetten op ongebonden sporters.
Hoe ondersteunen gemeenten ongebonden sporters?
Sportdiensten zetten vooral in op:
In de toekomstplannen valt het op dat de creatie van een beweegvriendelijkere openbare ruimte opschuift van de vierde naar de tweede plaats op de prioriteitenlijst.
Nood aan inspiratie en verbinding
Bij 86% van de gemeenten is het aanbod voor ongebonden sporters digitaal beschikbaar, voornamelijk via de gemeentelijke website, UiTinVlaanderen en sociale media. Daarnaast werkt 63% van de gemeenten samen met partners zoals Bewegen Op Verwijzing, sportverenigingen en commerciële organisaties om projecten op te zetten of expertise te delen.
Bij 30% van de gemeenten leeft de vraag naar extra ondersteuning. Ze zoeken vooral inspiratie via concrete praktijkvoorbeelden en Vlaamse campagnes waarop ze kunnen intekenen. Daarnaast is er een behoefte aan een online platform dat het lokale aanbod bundelt en koppelt aan bestaande systemen (zoals databronnen en reservatiesoftware).
Sport Vlaanderen ontwikkelt momenteel een digitaal platform dat individuele sporters en sportaanbieders met elkaar verbindt.
2
Sporten op het werk
Sporten en bewegen op het werk draagt bij aan gezondere, veerkrachtigere en meer betrokken medewerkers. Door beweegmomenten voor, tijdens of na de werkdag te stimuleren, versterken organisaties niet alleen het welzijn van hun personeel, maar ook hun organisatiecultuur. Sport Vlaanderen heeft dan ook een Sportbedrijf-aanbod waarmee organisaties zelf aan de slag kunnen.
Focus op eigen medewerkers
76
%
van de gemeenten zet in op sport en beweging voor de eigen personeelsleden.
Om personeelsleden aan het sporten en bewegen te krijgen, organiseren sportdiensten sport- en beweegactiviteiten, stimuleren ze een actief woon-werkverkeer, promoten ze bestaande initiatieven en werken ze aan een duurzaam sport- en beweegbeleid.
Gebruik van de Sportbedrijf-producten van Sport Vlaanderen
39
%
vroeg een starterskit aan.
41
%
voerde een sport- en beweegscan uit.
18
%
behaalde het Label Sportbedrijf.
Ook is er interesse om in de toekomst een beroep te doen op het Sportbedrijf-aanbod.
26
%
toont interesse in een starterskit.
30
%
heeft interesse in een sport- en beweegscan.
35
%
toont interesse in het Label Sportbedrijf.
De tevredenheid over het ondersteuningsaanbod van Sport Vlaanderen bedraagt
3,83
op
5
gemiddelde tevredenheidsscore
Beperkte aandacht voor bedrijven
Slechts 14% van de gemeenten richt zich ook op bedrijven in de eigen regio. Voor de meeste lokale besturen is deze doelgroep momenteel geen prioriteit.
De gemeenten die wel inzetten op bedrijven doen dit vooral door:
Nood aan inspiratie en overtuigingskracht
Sportdiensten (13%) geven aan dat ze vooral nood hebben aan inspirerende praktijkvoorbeelden, ondersteuning na de opstartfase en cijfermateriaal om beleidsmakers en management te overtuigen van de meerwaarde van te sporten en bewegen op het werk.
Daarnaast zien ze kansen in groepsaankopen (bv. ergonomisch materiaal of kleine beloningen) en in kant-en-klare acties die lokaal kunnen worden uitgerold.
3
Schoolsport
Schoolsport laat kinderen en jongeren op een laagdrempelige manier kennismaken met sport en beweging. Het stimuleert een actieve levensstijl, vergroot het sportplezier en helpt om sociale contacten op te bouwen.
Deelname aan bestaande initiatieven
Veel gemeenten zetten in op de bestaande schoolsportinitiatieven van MOEV en Sport Vlaanderen.
De populairste initiatieven zijn:
83
%
De Vlaamse loopweken voor scholen
46
%
De SNS-pas
46
%
Multimove
26
%
Sportsnack
23
%
Sportkompas
2
%
SWEEP
De ondersteuning van Sport Vlaanderen voor schoolsport scoort goed
4,76
op
5
gemiddelde tevredenheidsscore
Lokale initiatieven
Naast de Vlaamse schoolsportinitiatieven organiseert 88% van de sportdiensten ook eigen schoolsportinitiatieven:
De meeste sportdiensten onderhouden regelmatig contact met scholen uit hun gemeente.
91
%
heeft contact met scholen.
93
%
werkt samen met
het basisonderwijs.
83
%
werkt samen met
het kleuteronderwijs.
De contacten lopen meestal via de leerkracht lichamelijke opvoeding (78%) en via de schooldirectie (73%).
De rol van BOA
Ook Buitenschoolse Opvang en Activiteiten (BOA) mag binnen dit thema niet ontbreken. De regie ligt meestal bij de diensten Vrije Tijd, Buitenschoolse Kinderopvang, Welzijn, Huis van het Kind of Jeugd. De sportdiensten nemen meestal een ondersteunende rol op of werken nog aan hun toekomstige rol binnen BOA.
Noden van de sportdiensten
Ongeveer 18% van de sportdiensten vraagt om extra ondersteuning van Sport Vlaanderen. Daarbij ligt de nadruk vooral op praktische begeleiding en inspirerende voorbeelden, en in mindere mate op bijkomend campagnemateriaal.
Daarnaast wijzen sportdiensten op het belang van naschoolse sportinitiatieven, zoals Buitenschoolse Opvang en Activiteiten (BOA) om te voorkomen dat kinderen en jongeren afhaken van sport.
Tegelijkertijd blijft het tekort aan lesgevers een belangrijke uitdaging. Tot slot vragen ze duidelijke afspraken tussen Sport Vlaanderen en MOEV over het schoolsportaanbod.
4
Jeugd- en multisport
Jeugd- en multisport bieden kinderen en jongeren de kans om verschillende sporten te ontdekken en tegelijk hun brede motorische vaardigheden te ontwikkelen. Zo leggen we de basis voor een leven lang sporten en bewegen.
Sterke focus op brede motorische ontwikkeling
80
%
van de sportdiensten zet in op multisport en brede motorische ontwikkeling (BMO).
Belangrijkste doelgroepen zijn kleuters, lagereschoolkinderen en 55-plussers.
De meest voorkomende initiatieven zijn:
1. een eigen aanbod zoals omnisportlessen, sportkampen en sportacademies;
2. promotie van de visie op multisport en BMO bij burgers en sportverenigingen;
3. financiële ondersteuning van multisportverenigingen en sportverenigingen die inzetten op BMO.
62% van de sportdiensten werkt daarvoor samen met onder andere sportverenigingen en/of private (sport)organisaties.
Vraag naar kant-en-klare producten
Sportdiensten zien duidelijk een meerwaarde in extra ondersteuning voor BMO.
69
%
vindt het interessant als Sport Vlaanderenkant-en-klare producten ontwikkelt.
Daarbij ligt de focus vooral op:
Sportplezier
Jeugdsport gaat niet alleen over sportieve ontwikkeling, maar ook over plezier. Onderzoek toont aan dat plezier een van de belangrijkste redenen is waarom kinderen en jongeren blijven sporten.
Daarom stimuleren verschillende sportdiensten plezierbeleving via hun subsidiereglementen, via overleg met sportverenigingen en via activiteiten waarin sportplezier centraal staat.
Geef tieners een stem
Het project ‘Geef tieners een stem’ ondersteunt sportverenigingen om jongeren actief te betrekken bij de clubwerking en om zo te voorkomen dat ze afhaken.
45
%
van de sportdiensten toont interesse in dit project.
Succesvolle voorbeelden van tienerparticipatie binnen sportverenigingen zijn:
• tieners inzetten als trainer, assistent of scheidsrechter;
• jongeren inspraak geven bij activiteiten, evenementen, projecten, trainingen en clubwerking;
• en extra inzetten op sociale activiteiten en plezierbeleving naast de sport.
Multisport vraagt praktische ondersteuning
Sportdiensten hebben vooral nood aan concrete ondersteuning voor multisport, BMO en kwaliteit van de jeugdsport. Daarbij denken ze aan Multimove‑achtige concepten voor verschillende leeftijdsgroepen, lesfiches en kant‑en‑klare pakketten.
Daarnaast zien sportdiensten een rol voor Sport Vlaanderen om sportfederaties gericht te ondersteunen, zodat zij sterker kunnen inzetten op brede motorische ontwikkeling, kwaliteit en sportplezier.
5
Gezinssport
Gezinssport brengt generaties samen in beweging en maakt van sport een gedeelde ervaring. Het versterkt de band binnen het gezin, zorgt voor plezier en stimuleert een actieve en gezonde levensstijl voor jong en oud.
56
%
van de gemeenten organiseert initiatieven voor gezinssport.
Daarbij focussen ze vooral op:
Nood aan inspiratie
Gemeenten geven aan dat er vooral behoefte is aan inspirerende voorbeelden en ideeën om gezinssport verder uit te bouwen.
Om daarop in te spelen ontwikkelde Sport Vlaanderen in de vorige legislatuur een inspiratiegids over sporten en bewegen in gezinsverband. Deze gids is bekend bij 39% van de gemeenten, maar slechts 9% maakte er al effectief gebruik van.
De gebruikers gaven de gids een score van:
3,66
op
5
gemiddelde tevredenheidsscore
6
Actief ouder worden
Sport en beweging spelen een belangrijke rol in een gezond en kwaliteitsvol leven op latere leeftijd. Door een toegankelijk en aantrekkelijk aanbod op maat van plussers te voorzien blijven ze langer fit, sociaal betrokken en zelfstandig.
86
%
van de sportdiensten zet in op actief ouder worden.
Daarvoor werken ze vooral samen met buurgemeenten (47%) en andere gemeentelijke diensten (58%) zoals Welzijn, Ouderen, de Sociale Dienst en Lokale Dienstencentra.
De meest voorkomende initiatieven zijn:
Meer ondersteuning voor een kwaliteitsvol aanbod
De sportdiensten beoordelen de ondersteuning van Sport Vlaanderen voor actief ouder worden met een score van:
3,78
op
5
gemiddelde tevredenheidsscore
Een aantal sportdiensten (14%) hebben nood aan bijkomende ondersteuning, voornamelijk:
• bijscholingen;
• praktische tips en tools;
• inspirerende praktijkvoorbeelden;
• stimulerende campagnes;
• en extra ondersteuningsvormen voor lesgevers.
7
G-sport
G-sport maakt sporten mogelijk voor iedereen, ook voor mensen met een beperking. Door aangepaste sportmogelijkheden te creëren, krijgen zij de kans om te bewegen, plezier te beleven en samen met anderen te sporten.
G-sportaanbod
43
%
van de sportdiensten heeft een G-sportaanbod.
Van het aanbod is 7% inclusief georganiseerd, waarbij G-sporters samen sporten met andere deelnemers. Daarnaast bestaat 21% uit activiteiten die uitsluitend voor G-sporters worden georganiseerd en combineert 15% beide vormen.
Het aanbod van sportdiensten bestaat voornamelijk uit sportkampen, sportdagen en lessenreeksen. Het richt zich vooral op personen met een verstandelijke beperking, autisme of een fysieke beperking, al dan niet met rolstoelgebruik.
Ongeveer de helft van de sportdiensten met een G-sportaanbod werkt samen met lokale instellingen, sportverenigingen en scholen uit het buitengewoon onderwijs.
Financiële ondersteuning
67
%
van de gemeenten ondersteunen G-sportfinancieel.
Dat gebeurt voornamelijk via:
1. een algemeen subsidiereglement;
2. een specifiek G-sportsubsidiereglement;
3. of een prijssubsidie, zoals een voordeliger huurtarief.
Ondersteuning door Sport Vlaanderen
Ook Sport Vlaanderen ondersteunt lokale besturen voor G-sport. De meest gebruikte producten zijn de G-sportbrochure (39%) en de flyer G-sportkampen (33%).
Daarnaast maken sportdiensten gebruik van de online tool ‘G-sport voor lokale besturen’ (17%) en webinars (13%).
Op zoek naar kennis en houvast
Een beperkt aantal sportdiensten (14%) vraagt extra ondersteuning.
De voornaamste noden zijn:
• informatie over subsidiemogelijkheden;
• praktische tools en begeleiding bij de opstart van initiatieven;
• meer duidelijkheid over het G-sportlandschap;
• en toegang tot relevante data.
De ondersteuning van Sport Vlaanderen voor G-sport krijgt een score van:
4,06
op
5
gemiddelde tevredenheidsscore
8
Andere doelgroepen
Sport kan een krachtig middel zijn om kwetsbare groepen te bereiken en hen kansen te bieden om actief, gezond en sociaal betrokken te blijven. Door een aangepast aanbod en gerichte ondersteuning kunnen sportdiensten inspelen op specifieke noden en drempels.
Aandacht voor kwetsbare doelgroepen
61
%
van de sportdiensten zet in op specifieke doelgroepen.
Deze initiatieven richten zich in de eerste plaats op mensen in armoede (47%).
Een ruime meerderheid van de sportdiensten (82%) vindt dat sport een belangrijke maatschappelijke rol kan spelen. 67% zet sport vandaag ook effectief in als middel om sociale doelstellingen te realiseren.
Dit gebeurt onder meer via:
• kansentarieven;
• buurtsportwerking;
• en een laagdrempelig sport- en beweegaanbod.
Binnen de gemeente nemen vooral de diensten Sport, Jeugd en Welzijn hierbij een trekkersrol op.
Vraag naar kennisdeling en samenwerking
Enkele sportdiensten (16%) geven aan nood te hebben aan bijkomende ondersteuning. Daarbij gaat de voorkeur naar praktijkgerichte ondersteuning, zoals inspirerende praktijkvoorbeelden om via sport meer maatschappelijke impact te realiseren.
Daarnaast vragen sportdiensten meer structurele ondersteuning voor sociaal-sportieve praktijken, ook richting sportverenigingen.
Tot slot zien zij voor Sport Vlaanderen een belangrijke rol weggelegd als kennisdeler en verbinder tussen de verschillende diensten en partners om de samenwerking en het draagvlak verder te versterken.
9
Topsport
Topsport is een belangrijk uithangbord van het Vlaams sportbeleid. Straffe prestaties op nationaal en internationaal niveau brengen mensen samen en inspireren hen om zelf te sporten. Ze vragen ook gerichte investeringen in talentontwikkeling, infrastructuur en begeleiding. Slechts 26% van de sportdiensten beschouwt topsport als hun taak.
Toch zet 40% van de sportdiensten in op topsport,
en geeft
36
%
aan dat ook in de toekomst te willen doen.
Hoe ondersteunen sportdiensten topsport
Sportdiensten die inzetten op topsport doen dit voornamelijk via sportgala’s en huldigingen.
Daarnaast neemt een kleinere groep sportdiensten extra initiatieven, zoals:
• de organisatie en ondersteuning van topsportevenementen;
• financiële ondersteuning van topsporters, sportverenigingen of sportaanbieders;
• en investeringen in een topsportvriendelijke omgeving, bijvoorbeeld door extra openingsuren van sportaccommodaties of extra middelen voor topsportinfrastructuur.
De rol van het lokaal bestuur
De meeste sportdiensten beschouwen topsport niet als een kerntaak van het lokaal bestuur. Zij zien dat in de eerste plaats als eentaak van Sport Vlaanderen, sportfederaties en sportverenigingen.
Sportdiensten verwachten van Sport Vlaanderen vooral kennisdeling en inspirerende praktijkvoorbeelden over de meerwaarde van topsport voor steden en gemeenten, onder meer op het vlak van city marketing, aantrekkingskracht en uitstraling.
